Osmanlı Mimarisinde Çığır Açan Cami

Osmanlı Mimarisinde Çığır Açan Cami

Bu camiyi yaptıran Osmanlı Padişah’ı Sultan II.Murat Edirne’yi bir başkent olarak tasarlıyordu. Üç Şerefeli; bu tasarı içinde ve o dönemlerde Balkanlardaki egemenliğin ifadesi gibidir. Osmanlı Mimarisinde yeni bir çığır açan bu cami bazı özellikleriyle, ilklerin de sahibi durumundadır.

Üç Şerefeli, Selçuklu Mimarisindeki çok kubbeli dönemden tek
Kubbeli döneme geçişin ilk denemelerindendir. Bu cami Osmanlı Mimari Tarihinin ilk büyük revaklı avlusuna sahiptir. Bu avlu da, Osmanlı Mimarisi’nin bu konudaki ilk denemesidir. 1438 yılında yapımına başlanan cami 1447 tarihinde bitirilmiştir ve Yapanlar için; Mimarı Muslihittin, ustası Şahabettin’dir, diyen Kaynaklar vardır. Osmanlı camilerinde harem taşlığı bulunan ilk deneme Üç Şerefeli’de gerçekleştirilmiştir. Cami’ye girer girmez ana kubbenin altına gelinir ve bu Üç Şerefeli’ye ait bir özellliktir. Kubbelerdeki orjinal kalem işleri Osmanlı Camilerinde görülen en eski örneklerdir. Kubbede çeşitli meyvelerden oluşan Meyve Sofrası görülür. Üç Şerefeli Cami, Osmanlı Sanatında Erken ile Klasik Dönem arasında yer alır. Burada ilk kez uygulanan bir planla karşılaşılır. 24 m. çapındaki büyük merkezi kubbe, ikisi paye, dördü duvar payesi olmak üzere 6 dayağa oturur. Yanlarda daha küçük ikişer kubbe ile örtülü Kare bölümler vardır. Yapı, bir yenilik olarak, enine dikdörtgen planlıdır. Böylece enine gelişen mekana ulaşılmak istenmiştir.
İstanbul’daki bir çok ünlü caminin kubbesinden daha büyük olan Üç Şerefeli’nin ana kubbesi (24 m.) kendi çapından daha büyük bir dikdörtgen alanı örter. Bu geometrik tasarımıyla Mimar Sinan’ın bir çok altıgen çardaklı yapısı için prototip oluşturmuştur. Diğer yandan, Üç Şerefeli Cami’nden esinlenerek, altıgen çardak üzerine inşa edilen camiler, dünya mekan mimarisinde özgün bir konuma sahip yapılardır. Mihrabın iki yanında, caminin denge durumunu kontrol için iki silindir bulunur. Bunlar ayar terazileridir ve dönüyor oluşları caminin dengede olduğunun göstergesidir. Cami camlarının tümü renklidir. Ses düzeninde eko özelliği belirgindir. İncelemediyseniz Edirne Gezi Rehberi kısmımızda gezi rotası bağlantısına giderek Selimiye Camii başlıklı yazımızıda inceleyebilirsiniz.

Yorumunuzu bırakın
Yorum Yap
İsim
E-Posta